Xəbər
19:41, Bugün
Türk dünyasının ortaq mədəni yaddaşının qorunması və inkişaf etdirilməsi istiqamətində həyata keçirilən sistemli təşəbbüslər sırasında “TURAN ədibləri-3” almanaxının Bakı şəhərində təqdimatı xüsusi əhəmiyyət kəsb edən ədəbi-mədəni hadisə kimi qiymətləndirilməlidir. Azərbaycan Yazıçılar Birliyi-nin Natəvan klubunda təşkil olunan bu tədbir yalnız bədii yaradıcılıq nümunələrinin təqdimatı ilə məhdudlaşmayaraq, türk xalqları arasında mənəvi inteqrasiyanın dərinləşdirilməsinə xidmət edən strateji platforma rolunu oynadı.
Müasir dövrdə TÜRKSOY, Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondu və Beynəlxalq Türk Akademiyası kimi institutların fəaliyyəti fonunda bu tip layihələr mədəni diplomatiyanın effektiv alətlərindən biri kimi çıxış edir. “TURAN ədibləri” seriyasının üçüncü nəşri də bu kontekstdə ortaq ədəbi məkanın formalaşdırılması istiqamətində ardıcıl və məqsədyönlü fəaliyyətin məntiqi davamı kimi diqqət çəkir.
Tədbirin əsas ideya xətti müxtəlif coğrafiyalarda yaşayan, lakin eyni mədəni köklərə bağlı olan söz adamlarının vahid platformada birləşdirilməsi üzərində qurulmuşdur. Antologiyada fərqli nəsilləri və ədəbi istiqamətləri təmsil edən müəlliflərin yer alması ədəbi plüralizmin və yaradıcılıq müxtəlifliyinin göstəricisi olmaqla yanaşı, ortaq türk kimliyinin bədii ifadə imkanlarını da genişləndirir. Bu baxımdan layihə yalnız ədəbi məhsul deyil, həm də inteqrativ mədəni model kimi çıxış edir.
Tədbirdə iştirakım çərçivəsində səsləndirdiyim “Oğuz yurdu türk elləri” adlı şeir isə mənim üçün sadəcə poetik çıxış deyil, həm də ümumtürk mənəvi birliyinə yönəlmiş konseptual mesaj idi. Bu cür ədəbi platformalar fərdi yaradıcılığın ictimai məna qazanmasına, sözün ideoloji və mədəni yükünün daha geniş auditoriyaya çatdırılmasına imkan yaradır.
Bir-birinə həyan olur,
Oğuz yurdu, türk elləri.
Ədaləti yayan olur,
Oğuz yurdu, türk elləri.
Cəsarətli, cürətlidir,
Hünərlidir, qeyrətlidir.
Sülsevərdr, qüdrətlidir,
Oğuz yurdu, türk elləri.
Qardaşlığı örnək dastan -
Türkiyə və Azərbaycan!
Can deyənə söyləyir can,
Oğuz yurdu, türk elləri.
Layihənin təşəbbüskarlarından olan Muqimjon Nurboyev tərəfindən antologiyanın ardıcıl şəkildə müxtəlif türk respublikalarında nəşri, eləcə də müxtəlif dillərdə oxucuya təqdim olunması ortaq dil və ünsiyyət müstəvisinin yaxınlaşmasına xidmət edir. Bu tendensiya perspektivdə vahid və ya qarşılıqlı anlaşmanı asanlaşdıran dil modelinin formalaşmasına da zəmin yarada bilər.
Tədbir çərçivəsində müxtəlif ölkələrdən olan ədiblərin iştirakı, səsləndirilən poeziya nümunələri və qarşılıqlı təltifetmə mərasimləri mədəni dialoqun davamlı və dinamik xarakter daşıdığını nümayiş etdirdi. Xüsusilə, qardaş Qırğızıstanın ədəbi qurumları tərəfindən “Çingiz Aytmatov – Qızıl Qələm” döş nişanı ilə təltif olunmağım mənim üçün yalnız fərdi uğur deyil, eyni zamanda Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında mədəni əlaqələrin güclənməsinin simvolik göstəricisidir. Bu mükafatın şəxsən Muqimjon Nurboyev tərəfindən təqdim edilməsi isə hadisəyə əlavə mənəvi dəyər qazandırdı.
Nəticə olaraq demək olar ki, “TURAN ədibləri-3” kimi təşəbbüslər bu gün türk dünyasının ruhunu, yaddaşını və ortaq dəyərlərini yaşadan mühüm mədəni hadisələrdəndir. Bu cür məclislər təkcə ədəbi irsimizi qorumaqla kifayətlənmir, həm də yeni qələm sahiblərinin yetişməsinə yol açır, xalqlarımız arasında mənəvi bağları daha da möhkəmləndirir. Burada söz sadəcə sənət deyil — o, qardaşlığın dili, birliyin nəfəsi və ortaq gələcəyə aparan yolun işığıdır.
Cəmilə Çiçək
Tədqiqatçı-jurnalist
Zekainfo.az saytının baş redaktoru
