Mədəniyyət
16:19, 12 Noyabr 2026
Bəzən bir səfər insana sadəcə yeni təəssüratlar deyil, ömür boyu yaddaşında yaşayacaq mənəvi anlar bəxş edir. 6 noyabr 2026-cı il tarixində Gəncədə yaşadığım gün də mənim üçün belə unudulmaz anlardan biri oldu. Həmin gün ictimai əməkdaşlığın, milli musiqimizin zənginliyinin və Zəfər bayramının doğurduğu qürur hissi bir-birinə qovuşdu.
Azərbaycan Qeyri-Hökumət Təşkilatlarının Əməkdaşlıq Forumu çərçivəsində keçirilən tədbirlərdə Zəka İşığında Milli Dəyərlərin Təbliğinə Dəstək İctimai Birliyinin təsisçisi və sədri kimi iştirak edirdim. Elə həmin gün Azərbaycan aşıq sənətinin zəngin ənənələrini yaşadan I Aşıq Festivalının təntənəli yekun konsertinə dəvət almağım səfərimin mənəvi əhəmiyyətini daha da artırdı.
Azərbaycan Milli Konservatoriyasında aldığım musiqi dərsləri və milli musiqimizə olan sevgim bu dəvəti mənim üçün xüsusilə dəyərli edirdi. Sazın səsinə, aşıq sözünün hikmətinə və xalqımızın qədim sənət ənənələrinə yaxından şahidlik etmək mənə doğma bir mənəvi mühitdə olmaq hissi yaşatdı.
6 noyabrda Gəncədə Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət Nazirliyi, Azərbaycan Milli Konservatoriyası, Azərbaycan Aşıqlar Birliyi və “Aşıq Şəmşir Mədəniyyət Ocağı” İctimai Birliyinin birgə təşkilatçılığı ilə I Aşıq Festivalının yekun konserti keçirildi. Festival çərçivəsində təşkil olunan aşıq müsabiqəsi, konsertlər, ustad sənətkarlarla görüşlər, dəyirmi masa və elmi seminarlar aşıq sənətinin öyrənilməsi, qorunması və təbliği baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyırdı.
Festivalın görkəmli saz və söz ustadı, Xalq şairi Dədə Şəmşirin adını daşıyan mədəniyyət ocağının təşkilatçılığı ilə keçirilməsi tədbirə xüsusi məna verirdi. Dədə Şəmşir Azərbaycan aşıq poeziyasının qüdrətli nümayəndəsi olmaqla yanaşı, xalqımızın mənəvi yaddaşını, el-obanın düşüncəsini və milli dəyərlərini yaşadan sənətkardır. Onun irsini qorumaq həm də Kəlbəcərin zəngin mədəniyyətini və Azərbaycan aşıq məktəbinin ənənələrini gələcək nəsillərə ötürmək deməkdir.
Kəlbəcər mənim də doğma yurdum olduğundan Dədə Şəmşirin adının yaşadıldığı bu tədbirdə iştirak etmək məndə xüsusi duyğular oyadırdı. Sazın sədasında doğma yurdun dağlarını, elin ruhunu və yaddaşımızda yaşayan mənəvi dəyərləri hiss edirdim.
Tədbirin aparıcısı İctimai Televiziyanın əməkdaşı, «Ozan» verilişinin aparıcısı Qorxmaz Firudinoğlu idi. Uzun illərdir radio və televiziya sahəsində fəaliyyət göstərən, zəngin təcrübəsi, sözə və sənətə həssas münasibəti, yüksək nitq mədəniyyəti və özünəməxsus təqdimat üslubu ilə seçilən Qorxmaz Firudinoğlu tədbirin ruhunu və aşıq sənətinin mənəvi zənginliyini tamaşaçılara dolğun şəkildə çatdırdı. Onun peşəkar aparıcılığı konsertin bədii ovqatına xüsusi ahəng və məna qatdı.
Təntənəli konsert festival üçün xüsusi bəstələnmiş himnin ifası ilə başladı. Musiqisi Firudin Allahverdiyə, sözləri Fəxrəddin Salimə məxsus olan himn tədbirə xüsusi təntənə qatdı. Daha sonra Azərbaycan Respublikası mədəniyyət nazirinin müavini, Xalq artisti Murad Hüseynov, rəqəmsal inkişaf və nəqliyyat nazirinin müavini, “Aşıq Şəmşir” Mədəniyyət Ocağının sədri Cavid Qurbanov və Azərbaycan Milli Konservatoriyasının rektoru, professor Kamilə Dadaş-zadə çıxış etdilər.
Cavid Qurbanov çıxışında aşıq sənətinin yaşadılmasında gənclərə dəstəyin və bu kimi müsabiqələrin əhəmiyyətini vurğuladı. O, festivalın Kəlbəcərdə keçirilməsini arzuladığını, müəyyən səbəblərdən bu istəyin reallaşmadığını, gələcəkdə isə bu sənət bayramının doğma Kəlbəcərdə təşkil olunmasını arzuladığını bildirdi.
Bu fikir mənim üçün xüsusi məna daşıyırdı. Doğma Kəlbəcərin şəhidlərimizin qəhrəmanlığı və canı bahasına azadlığa qovuşduğu bir zamanda Dədə Şəmşirin adını daşıyan festivalın bu torpaqda keçirilməsi həm böyük mənəvi ehtiram, həm də milli-mədəni irsimizin Zəfər ruhu ilə qovuşmasının parlaq təzahürü olardı.
Professor Kamilə Dadaş-zadə çıxışında bu qəbildən olan müsabiqələrin aşıq sənətinin qorunub yaşadılması, inkişaf etdirilməsi və gələcək nəsillərə ötürülməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıdığını vurğuladı. O qeyd etdi ki, milli musiqi irsimizin davamlılığını təmin etmək üçün bu kimi təşəbbüslər xüsusi önəm kəsb edir.
Çıxışlarda festivalın aşıq sənətinin inkişafı, beynəlxalq səviyyədə təbliği və gənc ifaçıların yetişdirilməsi baxımından əhəmiyyəti vurğulandı. Bu fikirlər bir daha göstərdi ki, milli sənətin yaşadılması ustadların zəngin təcrübəsinin yeni nəslə ötürülməsindən, ənənələrin qorunaraq inkişaf etdirilməsindən keçir.
Tədbir çərçivəsində I Aşıq Müsabiqəsinin laureatlarının təltifetmə mərasimi də keçirildi. Müsabiqənin münsiflər heyətinə Azərbaycan Milli Konservatoriyasının rektoru, sənətşünaslıq doktoru, professor, Əməkdar incəsənət xadimi Kamilə Dadaş-zadə sədrlik edirdi. Heyətdə Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin sədri, professor Məhərrəm Qasımlı, sədr müavini, dosent Altay Məmmədov, ustad aşıq Cahangir Quliyev, Fəxrəddin Salim, Mübariz Əliyev, Nemət Qasımlı, Hafiz Kərimov və ustad aşıq Ədalət Dəlidağlı təmsil olunurdular.
Müsabiqənin laureatları Tacir Alxanov, İbrahim Hüseynov, Vüsalə Bəylərova, Rəvan Rüstəmov və Nərmin Cəlalzadə yekun konsertdə öz ifalarını təqdim etdilər.
Konsert proqramında beynəlxalq müsabiqələr laureatı Aşıq Ramin Qarayev, Aşıq Gözəl Kəlbəcərli, Əməkdar mədəniyyət işçiləri Aşıq Ağamurad Şirvanlı, Aşıq Nemət Qasımlı və Aşıq Ədalət Dəlidağlı, ustad aşıq Çingiz Mehdipur, Aşıq Şöhrət Kərimov, Əməkdar artistlər Qoçaq Əsgərov və Şirzad Fətəliyev, VIII Muğam Televiziya Müsabiqəsinin laureatı Ülkər Abdullayeva və Məzahir Allahverdiyev çıxış etdilər.
Əməkdar müəllim, Prezident mükafatçısı Təranə Yusifovanın bədii rəhbərliyi və baş dirijorluğu ilə Cahangir Cahangirov adına Xor kollektivi də musiqi bayramına öz töhfəsini verdi. Azərbaycan Milli Konservatoriyası və onun nəzdindəki Musiqi Kollecinin Birgə Saz Orkestrinin çıxışı isə gecənin diqqətçəkən məqamlarından biri oldu. Bədii rəhbəri dosent Mübariz Əliyev, dirijoru Aidə Məmmədtağıyeva olan kollektiv milli musiqi ənənələrini yüksək ifa mədəniyyəti ilə təqdim etdi.
Proqramda ənənəvi aşıq havaları ilə yanaşı, ilk dəfə xor üçün hazırlanmış yeni musiqi işləmələrinin səsləndirilməsi də xüsusi maraq doğurdu. Bu təqdimat milli musiqimizin yalnız qorunmadığını, eyni zamanda yeni yaradıcılıq imkanları ilə zənginləşdirildiyini nümayiş etdirdi.
Zəfər bayramı ərəfəsində konsertin son nömrələri xüsusi emosional təsir bağışladı. Səid Rüstəmovun “Qaytağı” və Üzeyir Hacıbəylinin “Cəngi” əsərlərinin ifası zalda əsl bayram ovqatı yaratdı. Bu əsərlərin ahəngində xalqımızın mübarizə əzmi, qələbə ruhu və milli qüruru duyulurdu. Sanki musiqinin dili ilə Zəfər tariximizin mənəvi salnaməsi səslənirdi.
Festivalın mənim üçün yaddaqalan məqamlarından biri də Azərbaycan Milli Konservatoriyasının rektoru, hörmətli professor Kamilə Dadaş-zadə ilə səmimi görüşüm oldu. Konservatoriyada aldığım musiqi dərsləri və milli sənətimizə artan marağım bu görüşü mənim üçün daha da əlamətdar edirdi. Onunla qısa söhbət etmək və xatirə şəkli çəkdirmək həmin günün xoş xatirələrindən birinə çevrildi.
Bir tədqiqatçı-jurnalist və ictimai birlik rəhbəri kimi hesab edirəm ki, milli-mənəvi irsimizin qorunması yalnız sənət adamlarının deyil, bütövlükdə cəmiyyətin ortaq məsuliyyətidir. Aşıq sənəti, muğam, xalq musiqisi və milli söz ənənələri xalqımızın tarixi yaddaşını yaşadan əvəzsiz sərvətlərdir. Bu dəyərlərin təbliğində mədəniyyət və təhsil müəssisələri, ictimai təşkilatlar və media qurumları mühüm rol oynamalıdır.
I Aşıq Festivalının ən mühüm məziyyətlərindən biri ustad sənətkarlarla gənc ifaçıları eyni səhnədə birləşdirməsi, ənənə ilə yenilik arasında mənəvi körpü yaratması idi. Çünki milli sənət yalnız keçmişin yadigarı deyil, gələcəyimizə ötürməli olduğumuz canlı mədəni irsdir.
Gəncə səfərim mənim üçün ictimai əməkdaşlığın, milli musiqimizin təntənəsinin və Zəfər qürurunun qovuşduğu xüsusi bir gün kimi yadda qaldı. Həmin gün bir daha əmin oldum ki, Zəfər yalnız döyüş meydanında qazanılan qələbə deyil, həm də milli kimliyimizə, mədəniyyətimizə, dilimizə və mənəvi irsimizə sahib çıxmaq əzmidir.
Konsert başa çatır, səhnənin işıqları sönür, sazın səsi bir müddət sonra kəsilir. Lakin milli sənətin insanda oyatdığı duyğular yaddaşda yaşamaqda davam edir. Gəncədən qayıdarkən düşünürdüm: sazın səsi xalqın yaddaşında, Dədə Şəmşirin hikmətli sözü elin mənəviyyatında, Zəfərin qüruru isə hər birimizin milli ruhunda yaşayır.
Həmin gün Gəncədə Zəfər sevincinə sazın səsi, sözün hikməti və milli ruhun təntənəsi qarışmışdı. Mənim üçün bu, sadəcə bir tədbir deyil, yaddaşımda xüsusi yer tutacaq mənəvi bir Zəfər günü idi.
Cəmilə ÇİÇƏK
Tədqiqatçı-jurnalist,
“Zekainfo.az” saytının baş redaktoru,
ZİMDTD İB-nin təsisçisi və sədri.