Musiqi sənətinə ömrünü həsr etmiş ustad xanəndə və pedaqoq Sabir Abdullayev ilə bu dəfə onun evində – illərin zəhmətini, sədaqətini və sənətə bağlılığını özündə yaşadan bir məkanda görüşdük. Bu mühitdə hər detal sanki danışır, hər xatirə öz dərinliyini qoruyurdu. Xüsusilə diqqət çəkən məqamlardan biri isə hədiyyələr arasında yer alan, üzərində Turgut Özal adı həkk olunmuş zərif dekorativ qab idi. Bu incə sənət nümunəsi sadəcə estetik predmet deyil, Sabir müəllimin sənət və pedaqoji fəaliyyətinin beynəlxalq səviyyədə tanınmasının canlı sübutu kimi yadda qalır. 

O dövrdə Lökbatan 9 saylı uşaq musiqi məktəbinə Heydər Əliyev tərəfindən xüsusi diqqət və qayğı göstərilməsi, şagirdlərin festivallarda, müsabiqələrdə uğurla çıxış etməsi və məhz bu dəstək sayəsində Türkiyəyə göndərilmələri həmin uğurun möhkəm əsasını təşkil edirdi.

— Sabir müəllim, bu dəyərli hədiyyənin arxasında dayanan həmin unudulmaz görüş və onun sizin sənət yolunuza təsiri haqqında daha ətraflı nə deyə bilərsiniz?

— Bu hədiyyə mənim üçün sadəcə xatirə əşyası deyil, bütövlükdə sənət yolumun mühüm mərhələsini canlı sübut  edən bir dəyərdir.

1991-ci ildə Türkiyədə keçirilən “23 Nisan Uşaq Festivalı”nda iştirakımız həm mənim, həm də şagirdlərimin həyatında silinməz iz buraxdı. O dövr həm ölkəmiz, həm də mədəniyyətimiz üçün həssas və məsuliyyətli bir mərhələ idi və belə bir zamanda Azərbaycanı beynəlxalq səviyyədə təmsil etmək böyük şərəf idi. Xüsusilə qeyd etməliyəm ki, Lökbatan 9 saylı musiqi məktəbinə göstərilən dövlət qayğısı bu uğurun əsas dayaqlarından biri idi. Məktəbimizə daim diqqət ayrılır, şagirdlərimiz festivallarda və müsabiqələrdə uğurla çıxış edirdi. Məhz bu dəstək sayəsində biz də seçilərək Türkiyəyə göndərildik. Mən həmin səfərə istedadlı şagirdlərim Sevinc Sarıyeva və Sevinc Əmirova ilə qatıldım və ölkəmizi layiqincə təmsil etdik.

Turgut Özal ilə görüş isə bu səfərin ən yaddaqalan məqamlarından biri oldu. Onun Azərbaycan nümayəndə heyətinə göstərdiyi diqqət, səmimiyyət və ehtiram mənə bir daha sübut etdi ki, sənət sərhəd tanımır və muğamımızın təsir gücü beynəlxalq miqyasda qəbul olunur. Mən bu görüşü yalnız şəxsi uğur kimi deyil, milli musiqimizin dəyərinə verilən yüksək qiymət kimi qəbul edirəm.

Bu hadisə mənim üçün dönüş nöqtələrindən biri oldu. Daha böyük məsuliyyət hiss etdim ki, muğam sənətini yalnız ölkə daxilində deyil, beynəlxalq müstəvidə də layiqincə təbliğ edim. Bu gün də həmin hədiyyələrə baxanda keçdiyim yolun mənəvi ağırlığını, eyni zamanda qazandığım etimadı xatırlayıram. Bu, mənim üçün sənətə sədaqətimin davamlı rəmzidir.

– Sabir müəllim, ömrünüzün 40 ildən artıq bir dövrünü Azərbaycan muğam sənətinə həsr etdiyinizi qeyd edirsiniz. Bu yolun başlanğıcı və sizin üçün mənəvi yükü nə ilə ölçülür?

– Mən ömrümün 40 ildən artıq bir dövrünü Azərbaycan muğam sənətinə sədaqətlə xidmətə həsr etmişəm. Bu yol mənim üçün sadəcə peşə deyil, mənəvi missiyadır. Xanəndə və pedaqoq olaraq fəaliyyətimdə əsas məqsədim milli musiqimizin ruhunu yaşatmaq, onu gələcək nəsillərə olduğu kimi ötürmək olub. Bu sənət mənim həyat fəlsəfəmdir və bu yolda keçdiyim hər mərhələ mənim üçün həm məsuliyyət, həm də şərəfdir.

– Uzun illər ərzində həm səhnədə ifaçı, həm də pedaqoq kimi fəaliyyət göstərmisiniz. Bu iki istiqaməti necə uzlaşdırdınız və yetişdirdiyiniz sənətkarlar haqqında nə deyə bilərsiniz?

– Fəaliyyətim illər boyu paralel şəkildə həm səhnədə, həm də pedaqoji sahədə davam edib. Mən çalışmışam ki, muğamın incəliklərini şagirdlərimə yalnız texniki baxımdan deyil, milli ruh və mənəvi dəyərlər çərçivəsində aşılayım. Bu gün fəxrlə deyə bilərəm ki, xalq artisti Samir Cəfərov, Prezident təqaüdçüsü Güllü Muradova, eləcə də müsabiqə laureatları Gülzar Fərəcova, Xəyalə Qafarzadə, Xəyalə Əliyeva, Səməd Səmədov, Bahar Lətifqızı və digərləri bu gün peşəkar sənətkar kimi formalaşıb. Onların ölkəmizdə və xaricdə muğamımızı layiqincə təmsil etməsi mənim üçün ən böyük uğurdur.

– Beynəlxalq səviyyədə fəaliyyətiniz də diqqət çəkir. Xarici ölkələrdə muğamın təqdimatı ilə bağlı təcrübəniz nələri göstərdi?

– Mən müxtəlif illərdə Amerika, Kanada, Braziliya, Almaniya, İngiltərə, İsrail və digər ölkələrdə keçirilən beynəlxalq tədbirlərdə iştirak etmişəm. Bu səfərlərin əsas məqsədi Azərbaycan muğamının zənginliyini dünya ictimaiyyətinə çatdırmaq olub. Hər dəfə gördüm ki, muğam universal bir dildir – o, millətindən asılı olmayaraq insanlara təsir edir. Mən də bütün gücümü bu sənətin qorunmasına, yaşadılmasına və gələcək nəsillərə ötürülməsinə yönəltmişəm.

– Bu qədər zəngin fəaliyyətinizə baxmayaraq, hələ də dövlət tərəfindən fəxri ad almamağınızı necə qiymətləndirirsiniz?

– Açıq demək lazımdır ki, uzunmüddətli və səmərəli fəaliyyətimə baxmayaraq, bu günə qədər hər hansı fəxri adla təltif olunmamışam. Eyni zamanda sosial təminat baxımından da, xüsusilə yaşayış sahəsi ilə bağlı məsələlərdə, lazımi dəstək almamışam. Bu isə müəyyən mənada insanı düşündürür.

– Bildirirsiniz ki, bu istiqamətdə dəfələrlə müraciətlər olunub. Bu proses necə gedib və nəticə niyə əldə olunmayıb?

– Bəli, dəfələrlə sənədlər hazırlanaraq aidiyyəti qurumlara təqdim olunub. Tanınmış sənətkarların imzalı zəmanətləri də əlavə edilib. Lakin təəssüf ki, bu günə qədər məsələ müsbət həllini tapmayıb. Buna baxmayaraq, mən yenə də ümidimi itirmirəm.

– Sizcə, ümumilikdə muğam sənətinə xidmət edən sənətkarların əməyinin qiymətləndirilməsi hansı əhəmiyyətə malikdir?

– Azərbaycan muğamı xalqımızın milli-mənəvi sərvətinin əsas sütunlarından biridir. Bu sənəti yaşadan və inkişaf etdirən insanların əməyinin qiymətləndirilməsi çox vacibdir. Bu, həm sənətkara stimul verir, həm də milli mədəniyyətə verilən dəyərin göstəricisidir.

– Bu baxımdan, dövlət başçısından gözləntiləriniz nədən ibarətdir?

– Mənim çoxillik pedaqoji və yaradıcılıq fəaliyyətim, muğamın qorunması və beynəlxalq miqyasda təbliği istiqamətində gördüyüm işlər nəzərə alınaraq “Əməkdar artist” fəxri adının verilməsi üçün dəstək göstərilməsini xahiş edirəm. Eyni zamanda sosial təminatımın gücləndirilməsi, xüsusilə yaşayış sahəsi ilə təmin olunma məsələsinə də diqqət yetirilməsini arzu edirəm. İnanıram ki, bu məsələlər humanist yanaşma çərçivəsində həllini tapa bilər.

– Sonda, dövlətin mədəniyyət siyasəti və gələcəyə baxışınız haqqında nə demək istərdiniz?

– Mən əminəm ki, ölkə rəhbərliyinin milli mədəniyyətimizə göstərdiyi diqqət və qayğı bundan sonra da davam edəcək. Bu sahədə ömrünü sənətə həsr etmiş insanların zəhməti gec-tez layiqincə qiymətləndiriləcək. Mən buna ürəkdən inanıram. 

– Sabir müəllim, Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvü kimi fəaliyyətinizin peşəkar və ictimai mövqeyinizə təsiri barədə nə deyə bilərsiniz?

– Bəli, mən Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvüyəm. Bu mənim dövlətə və dövlətçiliyə bağlılığımın göstəricisidir. Mən hər zaman fəaliyyətimdə milli maraqları və dövlətçilik prinsiplərini əsas tutmuşam.

İnanıram ki, Sabir müəllim, sənətə sədaqətlə keçdiyiniz bu uzun və məsuliyyətli yol öz layiqli zirvəsinə çatacaq. Ömrünüzün onilliklərini həsr etdiyiniz muğam sənətinin hər notunda sizin zəhmətiniz, hər yetirmənizin uğurunda sizin iziniz var. Bu, təkcə fərdi nailiyyət deyil, milli mədəniyyətimizin inkişafına verilmiş dəyərli töhfədir. Ümid edirəm ki, dövlətimizin yüksək diqqəti və qayğısı ilə, xüsusilə Mehriban Əliyeva xanımın mədəniyyətə həssas yanaşması fonunda, haqq etdiyiniz “Əməkdar artist” fəxri adı sizə təqdim olunacaq. Bu, yalnız bir ad deyil, illərin zəhmətinin, sədaqətinin və milli ruh qarşısında xidmətinizin təsdiqi olacaq. Arzu edirəm ki, bu sevinc həm sizin, həm də sizi sevənlərin qəlbində dərin bir qürur və təsəlli hissi yaratsın.

Cəmilə ÇİÇƏK

Tədqiqatçı-jurnalist, 

Zekainfo.az saytının baş redaktoru