Yazarlar
12:36, Bugün
1993-cü ilin 18 aprel tarixi Azərbaycanın yaddaşına yalnız bir işğal günü kimi deyil, həm də insanlığın sınağa çəkildiyi, vicdanın susduğu, amma ağrının danışdığı bir gün kimi həkk olundu. Kəlbəcərin Başlıbel kəndində baş verənlər sadəcə bir faciə deyildi — bu, tarixə yazılmış, lakin uzun illər susdurulmuş bir haray idi. O harayın içində isə bir insan vardı ki, o, nə tam sağ qaldı, nə də tam öldü — o, “yaşayan şəhid”ə çevrildi: şair Ələkbər Sönməz.
Başlıbel faciəsi təkcə fiziki məhv etmə aktı deyildi. Bu, insanların ruhuna yönəlmiş bir vəhşət idi. Günahsız insanların qətlə yetirilməsi, girov götürülməsi, çarəsiz ah-nalələrin dağlara, qayalara çırpılıb ərşə yüksəlməsi – bütün bunlar Ələkbər Sönməzin yaddaşında silinməz izlər buraxdı. O, bu səhnələrin sadəcə şahidi olmadı, həmin ağrının canlı daşıyıcısına çevrildi.
113 gün davam edən mühasirə – bu, sadəcə zaman ölçüsü deyil, bir insan ömrünün ən ağır sınaqlarının simvoludur. Aclıq, qorxu, ümidsizlik və eyni zamanda sarsılmaz bir ümid… Bu ziddiyyətlərin içində Ələkbər Sönməz təkcə yaşamaq uğrunda deyil, həqiqəti qorumaq uğrunda mübarizə apardı. O, gördüklərini unutmadı, unutdurmadı və ən əsası, susmadı.
Onun qələmə aldığı şeirlər təkcə ədəbi nümunə deyil — bunlar bir xalqın kollektiv yaddaşı, bir faciənin sənədləşdirilmiş ruhudur. Hər misrada bir fəryad, hər bənddə bir şahidlik var. O şeirlərdə yalnız kədər yox, həm də dirəniş, inam və Vətənə bağlılıq yaşayır. Çünki o yaxşı bilirdi: söz unudulmazsa, həqiqət də ölməz.
Ələkbər Sönməz bu gün həmvətənlərinin dilində “yaşayan şəhid” kimi anılırsa, bu, təsadüfi deyil. O, şəhidliyin yalnız ölüm anı ilə ölçülmədiyini sübut edən canlı nümunədir. O, şəhidliyin bir ömür boyu daşınan mənəvi yük, vicdan məsuliyyəti və tarixi missiya olduğunu yaşadı.
Bu gün onun “Heç nə ola bilməz Vətəndən şirin” adlı 8-ci kitabının işıq üzü görməsi sadəcə ədəbi hadisə deyil. Bu, həm də bir yaddaşın yenidən dirçəlişi, bir həqiqətin növbəti dəfə səsləndirilməsi, bir xalqın öz keçmişinə baxaraq gələcəyini daha möhkəm qurmaq iradəsidir.
Bu kitab – qan yaddaşının poetik salnaməsidir. Bu kitab – susdurulmuş səslərin yenidən danışmasıdır.
Bu kitab – Vətənin hər şeydən uca olduğunu bir daha xatırladan mənəvi manifestdir.
Ələkbər Sönməzə yeni yaradıcılıq uğurları arzulamaq, əslində, onun missiyasının davamını diləməkdir. Çünki onun qələmi yalnız yazmır – o, danışır, yadda saxlayır və gələcək nəsillərə ötürür.
Başlıbelin səsi susmadı.
O səs bu gün də yaşayır.
Və o səsin adı – Ələkbər Sönməzdir.
